Πελοπόννησος
Χοροί : 1) Ανασηκωτός 2) Παναγιώτης 3) Τσακώνικος 4) Τάγκαλης
1) Ανασηκωτός (Ν.Αρκαδίας, Ν.Μεσσηνίας)
Χορεύεται στα Τσακωνοχώρια μία ομάδα από δέκα χωριά της επαρχίας Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας.
Στα χωριά αυτά κατοικούν οι Τσάκωνες μία πληθυσμιακή ομάδα, τα μέλη της οποίας μιλούν μία ξεχωριστή νεοελληνική διάλεκτο την Τσακώνικη. Άλλες ονομασίες του Ανασηκωτού στην περιοχή αυτή είναι Σηκωτός, Στα τρία και Αναταϊστέ όπως λέγεται στην Τσακώνικη διάλεκτο. Στο χωριό Τσιτάλια τον λένε πηδηχτό και στο χωριό Λεωνίδιο σύμφωνα με κάποια μαρτυρία λέγεται και Μπάλος.
Τα τραγούδια με τα οποία τον χορεύουν είναι πολλά. Δύο από τα πιο γνωστά είναι το ” Απόψε πίνει ο αφέντης μου” και ” Στη θάλασσα ξαγνάντεψα”.
Ο Ανασηκωτός επίσης χορευόταν στην κάτω Μεσσηνία από Τσάκωνες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά την καταστροφή που προκάλεσαν οι ορδές του Ιμπραήμ στα χωριά τους. Χορευόταν σε όλες τις γιορτές. Κλασσικό τραγούδι εδώ το “Είχα ένα περιβολάκι”αλλά και το “Απόψε πίνει ο αφέντης μου”.
Πηγές – Πληροφορίες : Τάσος Καλογερόπουλος, Χριστίνα Ζαμπαθά, Νίκος Μπαριάμης.
Προτεινόμενο βίντεο 1:
Προτεινόμενο βίντεο 2:
2) Παναγιώτης (Ν.Μεσσηνίας)
Παλιός συρτός με λαβή από τα ζωνάρια (ζ’ναριάτ’κος σταυρωτός) που χορευόταν στο Μαυρομάτι Παμίσου στην περιοχή της Μεσσήνης μόνον το Πάσχα. Σύμφωνα με την παράδοση, το τραγούδι είναι ιστορικό και αναφέρεται σε αρνησίθρησκο Έλληνα που πήρε το αξίωμα του Μπέη και καταδυνάστευε τους κατοίκους της περιοχής. Τον σκότωσε ο αδελφός του Παναγιώτης μετά από απόφαση της οικογένειας και με τη συνεργασία της γυναίκας του για να ξεπλύνουν τη ντροπή τους.
Πηγή – Πληροφορίες : Τάσος Καλογερόπουλος
Προτεινόμενο βίντεο:
3) Τσακώνικος (Ν.Αρκαδίας, Ν.Μεσσηνίας, Ν.Λακωνίας)
Χαρακτηριστικός χορός των κατοίκων της Τσακωνιάς μίας ομάδας δέκα χωριών που εξαπλώνονται από τα ορεινά του Πάρνωνα μέχρι τις ακτές του Αργολικού κόλπου στην επαρχία Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας.
Βασικά χαρακτηριστικά του είναι η σφιχτή λαβή των χορευτών και η κίνησή τους που διαγράφουν, όπως αναφέρει ο δάσκαλος και ερευνητής Σίμωνας Καράς, φιδίσια κυκλίσματα, στροφές, διπλώματα και ξεδιπλώματα και με τον κορυφαίο (πρωτοχορευτή) να φέρνει βόλτες κύκλο τον χορό και κάποτε να χορεύει και αντικριστά με τον δεύτερο χορευτή.
Παλιότερα ο χορός αυτός έκλινε τα γλέντια στα χωριά της Τσακωνιάς. Αντίθετα σήμερα οι Τσάκωνες ξεκινάνε το γλέντι του Πάσχα με τον Τσακώνικο. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι η διάταξη των χορευτών στον κύκλο είναι μικτή. Μερικά τραγούδια με τα οποία χορεύεται ή χορευόταν στην περιοχή είναι τα εξής: “Κίνησαν τα Τσαμόπουλα”, “Σήμερις βγήκα να χαρώ”, “Σού είπα μάνα πάντρεψέ με”και “Μες στον Άγιο Λιά στη ράχη”.
Επίσης, ο Τσακώνικος χορεύεται και από τους Τσάκωνες που κατοικούν στο νομό Μεσσηνίας. Το τραγούδι με το οποίο τον χορεύουν σε αυτή την περιοχή είναι το “Μες στον Άγιο Λια στη ράχη” και το χορευτικό μοτίβο είναι λίγο διαφορετικό από αυτό της Τσακωνιάς.
Τέλος ο χορός συναντάται και στον νομό Λακωνίας με το τραγούδι “Αμπέλι μου πλατύφυλλο”.
Πηγές – Πληροφορίες : Χριστίνα Ζαμπαθά, Τάσος Καλογερόπουλος.
Προτεινόμενο βίντεο : Ο Τσακώνικος όπως χορεύεται στην περιοχή της Τσακωνιάς.
4) Τάγκαλης (Ν.Μεσσηνίας)
Ο χορός χορευόταν σε όλες τις γιορτές.
Το τραγούδι είναι ιστορικό και αναφέρεται στον Τάγκαλη που ήταν πρωτοστάτης της Ελληνικής Επανάστασης στα ορεινά χωριά της Κυπαρισσίας όταν τον έπιασαν οι Τούρκοι και τον πήγαιναν να τον κρεμάσουν. Το γεγονός αυτό έγινε περίπου το 1700.
Πηγή – Πληροφορίες : Τάσος Καλογερόπουλος
Προτεινόμενο βίντεο 1:
Προτεινόμενο βίντεο 2: